San Xoán

A Noite de San Xoán en Sarria é unha combinación de tradición pagá e ritos populares: fogueiras á beira do río, sardiñas asadas, verbena con orquestas e música tradicional (gaita e muiñeira). Celebrada como en toda Galicia co carácter festivo do Camiño, atrae veciños, peregrinos e visitantes que buscan a atmosfera das romarías e as rúas medievais iluminadas polas fogueiras.

San Xoán ten orixe en ritos vinculados ao solsticio de verán que, coa cristianización, quedaron asociados á festividade de Xoán Bautista. En Galicia esas tradicións mantiveron elementos pagáns —fogueiras purificadoras, auga e plantas con propiedades simbólicas— e fóronse adaptando nas vilas e cidades. En Sarria a celebración segue o patrón xeral galego: reunións nas prazas e ribeiras, tradición oral e actividades populares que se transmiten xeración tras xeración.

A festa mestura símbolos relixiosos e pagáns: a fogueira como elemento central, a auga purificadora dos regatos e as plantas como o millo e o achinech (caracteres locais). A música tradicional (gaita galega, pandeireta e muiñeira) acompaña as verbenas, e non faltan os traxes e pasos populares nas romarías. As orquestas e as bandas locais amplifican a festa até altas horas, mantendo o espírito das verbas e romarías galegas.

Entre os actos máis habituais están a montaxe das fogueiras (fogueiras/fogos), as sardiñadas públicas á beira do río, a romaría e as verbenas con orquesta nas prazas e na ribeira. Moitas persoas participan en rituais simbólicos: pular as brasas ou saltar a pequena fogueira para pedir boa fortuna, e lavarse as mans/no rostro coa auga do río como acto de renovación. Pola noite organízanse concertos, e nas rúas prolifera a venda de produtos locais e artesanía.