San Xoán

San Xoán en Becerreá (Lugo) es la celebración popular de la noite de San Xoán marcada por fogueiras junto a ribeiras o prazas, verbenas con orquestra, música tradicional (gaita e pandeireta) y ritos de auga e herbas. Es una noche festiva y mágica donde se mezclan tradición pagana del solsticio con elementos religiosos y gastronómicos como a sardiñada e, en muchas rúas, a queimada.

La festa de San Xoán responde a una tradición europea del solsticio de verán que, con la cristianización, quedó vinculada a la figura de San Xoán. En Galicia estas celebracións conservaron rituales antiguos —fogueiras, recolida de herbas e baños nocturnos— que en localidades como Becerreá se adaptan al entorno interior: fogueiras en prazas e ribeiras, romería e procesión en torno al santo, y una verbena nocturna que reúne a vecindario y visitantes.

Culturalmente San Xoán en Lugo es romería e verbena: cómpre escoitar gaita, pandeireta e acordeón nas actuacións, ver as pasarelas improvisadas sobre o río e ver aos máis novos saltar as fogueiras en ritual de renovación. A recollida e uso das herbas de San Xoán para curares e para colocalas nas portas ou debaixo da perna é unha práctica común en Galicia. Tamén se conservan manifestacións populares como a queimada con o seu conxuro en moitas festas nocturnas.

As principais actividades son: aceso das fogueiras ao anoitecer, queimanse pequenos bonecos ou obxectos para simbolizar o que se quere deixar atrás, salto das brasas como rito de sorte, procesións ou pequenas romarías a un cruceiro ou ermida próxima (según a tradición local), verbenas con orquestra e orquestriñas, música tradicional ao vivo, sardiñadas e cea populars na praza, e, nalgúns puntos, lectura do conxuro da queimada. É habitual que as familias e grupos de amigos se reúnan na ribeira dun río ou na praza do pobo para compartir a noite.