San Xoán

San Xoán en Anceis es la noche de fogueiras y romería que celebra la chegada do solsticio con música tradicional (muiñeira, pandeireta), verbena popular y rituales ligados á auga e ao lume. Es una fiesta de raíces rurales donde vecinos y visitantes comparten sardiñada, queimada e unha fogueira comunitaria que abre a noite de festa.

La celebración de San Xoán tiene orígenes que combinan ritos precristianos del solsticio con la tradición cristiana en torno al patrón homónimo. En Galicia esas prácticas se conservaron adaptándose al calendario parroquial: as fogueiras e os baños nocturnos conflúen con actos litúrxicos locais, creando una festividad híbrida y viva que se mantiene cada ano nas aldeas e vilas como Anceis.

Culturalmente, San Xoán en Anceis combina elementos populares galegos: a música de gaita e pandeireta, as danzas e a verbena, os traxes e a hospitalidade da romaría. Non faltan as meigas e as lendas locais que acompañan a queima simbólica —moi ligada ao rito de afastar males— e a figura da fogueira como centro social. La festa refuerza o sentimento comunitario e a transmisión oral de cantos e coplas propias da comarca da A Coruña.

O programa típico comeza ao atardecer coa concentración na praza da Igrexa ou no espazo da romaría. A continuación abren as fogueiras: veciños e visitantes saltan ou rodean o lume como xesto simbólico. Hai sardiñada e postos de empanada galega e pan, música en directo e verbena ata altas horas. Non é raro que se organice unha pequena procesión ou acto litúrxico polo patrón, e tamén actividades para crianzas (xogos, obradoiros) e postos de artesanía local. A queimada e o 'conxuro' poden figurar como peche nocturno en zonas onde se conserva esa práctica.